Na zakończenie 5-dniowej konferencji w Doha (9-13.11.2009r.), w której udział wzięli przedstawiciele 141 państw podpisanych pod Konwencją Narodów Zjednoczonych Przeciwko Korupcji (UNCAC), doszło do ustalenia mechanizmu przeglądu nie wystarczającego do efektywnego przeciwdziałania szkodliwym skutkom korupcji.

Zobacz: Konwencja ONZ przeciwko Korupcji - Zalecenia TI

Pomimo uznania wagi przyjęcia mechanizmów kontroli i wysiłków wielu rządów, które przyczyniły się do sukcesu Konwencji, Koalicja Społeczeństwa Obywatelskiego UNCAC (Koalicja) jest rozczarowana faktem, że nowy mechanizm nie oddaje przejrzystości, otwartości i skuteczności wymaganych przez liderów G-20 we wrześniowym oświadczeniu.

Koalicja wezwała do ustalenia skutecznego mechanizmu kontroli, który miałby zapewnić wywiązywanie się państw ze swoich zobowiązań wynikających z traktatu. Dokładniej, miałby on zawierać pełną publikację raportów krajowych, znaczący udział organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz wizyty przeglądowe w poszczególnych krajach.

Przyjęty mechanizm ma jedynie zabezpieczać rządy poprzez udzielanie im danych dotyczących społeczeństwa obywatelskiego, a nie zapewniać, że informacje te zostaną przekazane niezależnym recenzentom.

W przyszłości Koalicja oczekuje od większości państw zgody na wizyty przeglądowe wewnątrz krajów oraz publikacje krajowych raportów. Społeczeństwo obywatelskie powinno kontynuować wywieranie nacisków na swoje rządy do wypełniania ich zobowiązań wynikających z Konwencji. Rezygnacja z pewnych mechanizmów jest silnym sygnałem braku przejrzystości i odpowiedzialności, a co więcej rzuca złe światło na tych, którzy się na to decydują.

Przewiduje się także, że grupa kontroli wdrażania mechanizmu – a nie skuteczny organ kontroli – będzie stanowiła grupę o nieograniczonej wielkości, co może okazać się niewykonalne. Ponadto, owa grupa nie będzie dokonywała przeglądu krajowych raportów.

Konferencja przyjęła również mało stanowcze oświadczenie w sprawie odzyskiwania mienia, które nie porusza kluczowych kwestii, tj. nie naciska ono sygnatariuszy do przestrzegania obowiązków Konwencji co do nadużywania korporacyjnych pojazdów ani do konfiskaty mienia nie opartej na przekonaniu.

Koalicja będzie nadal bardzo uważnie monitorować sytuację, aby zapewnić, że Konwencja Narodów Zjednoczonych Przeciwko Korupcji sprosta swoim możliwościom stania się globalną ramą do przezwyciężania destruktywnego wpływu korupcji.


Konwencja Narodów Zjednoczonych Przeciwko Korupcji (Konwencja) jest najbardziej wszechstronną ramą prawną stworzoną do walki z korupcją. Jest wiążącą umową ratyfikowaną przez 141 państw w zakresie norm i wymogów dotyczących zapobiegania, wykrywania, dochodzenia i karania korupcji. Przyjęcie skutecznego mechanizmu kontroli na konferencji Państw-Stron ma zasadnicze znaczenie dla powodzenia Konwencji.

Koalicja UNCAC powstała w 2006r. i składa się z ponad 300 organizacji społeczeństwa obywatelskiego w ponad 60 krajach. Jej celem jest wspieranie ratyfikacji, realizacji i monitorowania Konwencji ONZ Przeciwko Korupcji. Więcej informacji można znaleźć na stronie www.uncaccoalition.org.