Projekty aktów prawnych (k.p.a)
Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego już po uzgodnieniach międzyresortowych.
Nowa wersja projektu opublikowana dnia 6 stycznia 2010 r. na stronach BIP MSWIA
Projekt usuwa wiele wątpliwości występujących w praktyce działania organów administracyjnych.
Projekt rozróżnia bezczynność organu i przewlekłość postępowania co z punktu widzenia ochrony procesowej strony ma diametralne znaczenie, gdyż Stronie zgodnie z treścią projektu będzie przysługiwało również prawo wniesienia skargi do WSA na przewlekłość postępowania administracyjnego.
Bezczynność – to brak jakiejkolwiek reakcji organu na wnioski i podania strony o podjęcie określonych czynności prawnych bądź faktycznych, zaś przewlekłość postępowania to opieszałe załatwianie sprawy.
Organy broniąc się przed zarzutem bezczynności argumentują to np. potrzebą przeprowadzenia analiz, uzgodnień czy rozprawy administracyjnej.
W proponowanej nowelizacji prawo Strony do złożenia skargi administracyjnej - w tym na przewlekłość postępowania, w połączeniu z instytucją zażalania na niezałatwienie sprawy w terminie oraz wewznania do usunięcia naruszenia prawa powinno pozytywnie wpłynąć na terminowość rozpoznawania spraw przez organy administracyjne.
Warto przytoczyć w tym kontekście Europejskiego Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, który w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreśla, że prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie jest naruszone nie tylko w przypadku, gdy postępowanie w sposób nieuzasadniony przedłuża się w ramach jednej instancji, („bezczynność sensu stricto”) lecz również bezczynnością jest „wielokrotnie uchylanie orzeczeń, decyzji, na skutek ich wadliwości, czy to w ustalaniu stanu faktycznego, czy w zastosowaniu prawa materialnego lub proceduralnego, sam fakt powtarzalnego występowania takich błędów stwierdzanych następnie przez organ odwoławczy stanowi przejaw niewydolności systemu (Za: M. Krzyzanowską-Mierzewską, Dysfunkcje administracji publicznej w Polsce w orzeczeniach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w: Europeizacja Administracji Publicznej, Wydz. UKWS 2008 r. pod. red. I. Lipowicz, str. 140. ).
Projekt określa również, jak ma postąpić organ w sytuacji, gdy o wszczęcie posterowania na wniosek wnosi osoba nie będąca stroną.
W tym przypadku zgodnie z treścią projektu organ wyda "Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania" na które będzie służyło zażalenie.
W obecnym stanie prawnym organy albo wydawały postanowienia albo umarzały postępowanie uznając, iż samo wpłynięcie wniosku jest momentem jego wszczęcia.
Zgodnie z treścią projektu wzmocnieniu ulegnie pozycja organu II instancji w sytuacji, gdy doszło do uchylenia przez ten organ decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W obecnym stanie prawnym organ II instancji mógł jedynie wskazać okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, lecz organ I instancji nie był wprost związany tymi ustaleniami.
Dlatego też projekt wprowadza zasadę, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wiążą organ, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, o ile nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego lub prawnego.
Jest to bardzo istotna zmiana, która może pomóc w przeciwdziałaniu przewleklości w prowadzeniu spraw, polegającej na wydawaniu decyzji oraz postanowień obarczonych wadami prawnymi o charakterze proceduralnym, tak by organ odwoławczy nie rozpatrywał sprawy pod wgledem merytorycznym.
Projekt ugruntowuje też, prawo Strony do wglądu do akt sprawy - stanowiąc, iż ma ona do tego prawo również po zakończeniu postępowania. Prawo moze być ograniczone jedynie przesłankami faktycznymi tj. przepisami odrębnymi określającymi okres archiwizacji dokumentów.
Ponadto projekt stanowi wprost, że Stronie przysługuje prawo do sporządzania notatek i opisów z dokumentów jaki i kserokopii.
Po wejściu w życie proponowanych w projekcie zmian, należy uznać, iż Stronie będzie przysługiwało również prawo sporządzania fotografii dokumentów.
To tylko kilka nowości zawartych w proponowanej nowelizacji.
Zachęcamy do zapoznania się z całością projektu, iż jest on już po uzgodnieniach resortowych i istnieje duże prawdopodobieństwo, że wejdzie w życie w nieznacznie zmienionej treści.
