Projekt „Przejrzysta Piłka Nożna”
Opis projektu
Transparent Polish Football: English version on end of side.
Celem wskazanego powyżej projektu jest:
– dokonanie rzetelnych, niezależnych analiz dotychczasowych zjawisk korupcyjnych, występujących w polskiej piłce nożnej, aktualnego stanu prawnego, aktów normatywnych regulujących działania władz piłkarskich w zakresie przeciwdziałania zjawiskom korupcyjnym (w szczególności Statutu Polskiego Związku Piłki Nożnej oraz Regulaminu Dyscyplinarnego PZPN), analiza systemu rozgrywek piłkarskich (w szczególności Regulaminu Rozgrywek Ekstraklasy oraz Regulaminu Rozgrywek Pucharu Polski) pod kątem występowania w tych dokumentach rozwiązań mogących sprzyjać zjawiskom korupcji,
– przeprowadzenie audytu antykorupcyjnego w wybranych lub zainteresowanych klubach Ekstraklasy, I oraz II ligi piłkarskiej,
– przeprowadzenie niezależnych badań społecznych/środowiskowych, których celem będzie uzyskanie niezależnych, rzetelnych informacji na temat faktycznej skali zjawiska korupcji w polskiej piłce nożnej (badaniem objęci będą zawodnicy, działacze sportowi oraz sędziowie piłkarscy),
– wprowadzenie w klubach piłkarskich programów antykorupcyjnych,
– niezależne wypracowanie rozwiązań prawnych i organizacyjnych, które ograniczą w przyszłości występowanie zjawisk korupcyjnych w polskim futbolu.
Zaproszenie do wzięcia udziału w projekcie zostało rozesłane do wszystkich klubów ekstraklasy i pierwszoligowych. Patronat nad projektem zgodziły się objąć: Polski Komitet Olimpijski, Minister właściwy do spraw sportu oraz Ekstraklasa S.A.
Apel TI Polska do PZPN
Przypominamy, że Polski Związek Piłki Nożnej, pomimo swojej autonomii i charakteru stowarzyszenia, realizuje zadania z zakresu administracji publicznej – m.in. prowadzi reprezentacje narodowe w piłce nożnej, z którego to tytuły powierza mu się majątek i prawa oraz obowiązki ogólnospołeczne. PZPN musi być zatem traktowany nie jako niezależne stowarzyszenie, ale jako podmiot publiczny, który powinien kierować się zasadami całkowitej przejrzystości i jawności działania.
Dotychczasowe działania PZPN w sferze walki z korupcją uważamy za niewystarczające. Pomimo licznych deklaracji ze strony działaczy PZPN, ilość praktycznych rozwiązań służących walce z korupcją, a wprowadzonych przez związek, jest znikoma.Uważamy także, że wyłącznie zmiany personalne we władzach PZPN nie poprawią sytuacji w związku. Struktura, podstawy prawne działania PZPN, oraz antyreformatorska mentalność dużej grupy działaczy sportowych skutecznie blokują konieczne zmiany jakościowe. W PZPN konieczne są zmiany prawne, strukturalne i mentalne, i tylko one doprowadzić mogą do rzeczywistej odnowy struktur PZPN.
Analizując obecną sytuację, za rozwiązania służące poprawie jawności i uczciwości w środowisku piłki nożnej uznajemy:
Likwidację podokręgów piłki nożnej i przekazanie ich dotychczasowych kompetencji odpowiednim jednostkom w okręgach piłkarskich. Podokręgi piłki nożnej są obecnie jednostkami nie podlegającymi praktycznie żadnej kontroli, a jawność i przejrzystość ich funkcjonowania pozostawiają wiele wątpliwości;
Likwidację Komisji ds. Nagłych PZPN, jako nieuzasadnionego organu zarządzającego, mogącego podejmować decyzje w sprawach zastrzeżonych dla zarządu PZPN. Istnienie dwoistości organów zarządzających prowadzić może do dyfuzji odpowiedzialności, wywierania nacisków na osoby podejmujące decyzje, czy wreszcie chaosu prawnego. Ponadto, istnienie organu posiadającego tak szerokie kompetencje w sytuacjach wyjątkowych, prowadzić może do sytuacji korupcjogennych na dużą skalę.
Likwidację stanowiska obserwatorów piłkarskich w obecnej formie. Obserwatorzy, jako byli sędziowie piłkarscy, stanowią de facto jedną grupę, tworzącą ciągłość organizacyjną. W naszym przekonaniu dokonywanie rzetelnej oceny działań sędziego jest w tej sytuacji niemożliwe, a wzajemne powiązania obu środowisk ułatwiają działania korupcyjne. Kompetencje obserwatorów na poziomie Ekstraklasy powinny zostać przekazane spółce Ekstraklasa SA, a obserwatorzy nie powinni wywodzić się ze środowiska sędziowskiego. Ponadto możliwości techniczne umożliwiają analizę pracy sędziego na podstawie zapisów wideo – analiza pracy sędziego powinna odbywać się po meczu, przez nieznany sędziemu zespół osób/osobę.
Profesjonalizację zawodu sędziego piłkarskiego – wprowadzenie sędziów zawodowych na poziomie Ekstraklasy oraz I i II ligi, oraz podwyższenie uposażenia sędziowskiego. Obecna sytuacja, w której funkcję sędziego pełnią osoby o często niskich zarobkach, dla których praca sędziego jest jedynie dodatkowym źródłem dochodu, sprzyja powstawaniu zjawiska korupcji w tym środowisku.
Wprowadzenie dla klubów Ekstraklasy oraz I i II ligi obowiązku posiadania centralnego systemu ewidencji i sprzedaży biletów, celem ograniczenia nadużyć związanych z dystrybucją środków finansowych pochodzących z ich sprzedaży.
Dążenie do powierzenia prowadzenia rozgrywek na poziomie I i II ligi spółkom prawa handlowego, analogicznie do rozwiązania przyjętego w Ekstraklasie. Prowadzenie rozgrywek przez prywatny, profesjonalny podmiot, działający w oparciu o przejrzyste podstawy prawne i kierujący się zasadami gospodarki rynkowej, wprowadza większą ilość narzędzi, niezbędnych do eliminacji zjawisk korupcyjnych.
Dążenie do przekształcenia klubów I i II ligi w Sportowe Spółki Akcyjne – j.w.
Wprowadzenie obowiązku co kwartalnego publikowania sprawozdań finansowych PZPN, wojewódzkich związków piłki nożnej oraz okręgów, całkowita jawność tych sprawozdań (publikacja w Internecie), oraz przekazywanie ich klubom piłkarskim właściwego szczebla.
Wprowadzenie całkowitej jawności budżetu PZPN, WZPN oraz okręgów, udostępnianie ich środkom masowego przekazu itp. Jawność finansowania jest podstawą funkcjonowania instytucji działających w sferze publicznej, oraz podstawowym elementem budowy zaufania społecznego do danej instytucji. Związki sportowe, zarządzające pieniędzmi publicznymi, powinny wydatkować swoje budżety w sposób całkowicie jawny.10. Zobowiązanie nowo wybranych władz PZPN (prezesa, zarządu) do podpisania deklaracji antykorupcyjnych, w których zaświadczają, że nie uczestniczyli w działaniach i zachowaniach noszących znamiona korupcji.
Przedstawione propozycje są jedynie zarysem właściwych kierunków zmian i nie wyczerpują wszystkich działań koniecznych do uzdrowienia polskiej piłki nożnej.
Transparent Polish Football (which was established in 2007). The main purpose was to make an independent evaluation of the corruption problem in the football sector and an actual gathering of anti-corruption regulation in Polish law in relation to Polish Football
Association. Further to implement “Anti-corruption Program” in Polish football clubs.
The TI Poland’s team has been monitoring the recent corruption scandals in the Polish football sector concerning the match-fixing, money-laundering and other embezzlements in different media relations. Moreover, the project coordinators have made an analysis of
the existing anti-corruption law regulations applying to the football sport in Poland. We have been also taking efforts to introduce our recommendations to the Polish Football Association (PZPN).
We had cooperated with Widzew Łódź Sport Club according to its efforts to conduct the anti-corruption strategy. The club has signed an anti-corruption declaration. Currently, we are working on the code of ethics to present it to the polish football clubs and the
White Book on corruption in football sector.
Board approved 21 May 2009 Confirmation of Accreditation The Program has showed the weakness of the managing system in the football sector and the main constraints for the implementation good governance standards in this area. That is why we would like in the following years to continue our activities towards the football clubs in Poland and the PZPN. We are convinced that it is very useful to conduct such awareness activities together with the monitoring of the Euro 2012 preparation process.
The anticipated impact of our efforts are mainly: adopting the guidelines and ethical standards by the polish football clubs from the First League and establishing a dialogue with the PZPN in relation to the need of implementing changes.
Global Corruption Report 2009, side number: 357
